است و بدى و بلا و وسوسهء شيطانى نيست ! و اين همان شب مباركى است كه در سورهء حم فرمود : إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ يعنى ما قرآن را در شب با خير و بركتى فروفرستاديم . تفسير ادبى و عرفانى سوره 97 آيه 0 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ، اى خداوندى كه ياد تو ، بيان دل و زبان است ، و مهر تو ميان سرّ و جان ، وصل تو زندگانى جان است و رستخيز نهان ، اى خداوندى كه به علم در هر جائى ، و به ذات بر آسمان ؛ قرب تو در ديدن است و اشارت در نفس و صحبت در جان ؛ اى خداوندى كه در نهانى پيدائى و در پيدائى نهان ! يافت تو روز است كه خود برآيد ناگهان ، ياوندهء تو نه به شادى پردازد نه به اندوهان ، سرگشته در كار تو همچون بىخبران : مشتاق تو در كويت ، از شوق تو سرگردان * از خلق خدا گشته ، خرسند به خلقانها از سوز جگر چشمى ، چون حلقهء گوهرها * وز آتش دل آهى ، چون رشتهء مرجانها سوره 97 آيه 1 1 - إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ . آيه . « 1 » ما در تعظيم شب قدر ، از آسمان قرآن فرستاديم و به وحى پاك و پيغام راست عالميان را از خيرات و بركات اين شب خبر داديم ؛ اندرين شب بهشت جاويد و فردوس برين درها را بازنهاده و ساكنان آن بر تختها نشسته و روح پيمبران و وليّان و شهيدان راه حق فرا طرب آمده ، نسيم روح ازليّت بر دل دوستان مىوزد و باد خوش فردانيّت به جان عاشقان مىرسد ، و از سوى دوست خطاب مىرسد : استغفاركنندگان كجايند ؟ جوان‌مردان شب‌خيز كه در آرزوى وصل ما بىخواب و بىآرام بوده‌اند و در راه عشق ما شربت بلا نوشيدند كجايند ؟ تا ما خستگى ايشان را مرهم نهيم و اندرين شب قدر ، ايشان را با قدر و منزلت باز گردانيم ! كه امشب شب نوازش بندگان است ، هنگام پذيرفتن توبهء گناهكارانست ! وعده‌گاه آشتىجويان است ، هنگام ناز شيفتگان و راز دوستان است . در تمام شب قدر ، داعيان را اجابت و سائلان را عطيّت و مجتهدان را معونت و مطيعان را مثوبت و عاصيان را مغفرت و محبّان را كرامت است : سوره 97 آيه 4 4 - تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ . آيه . فرشتگان از آسمان به زمين آيند و جبرئيل در پيش ايستاده ، چهار علم با خود آورند ! يكى بر بام كعبه ، يكى بر طور سينا ، يكى بر صخرهء قدس و يكى بر سر روضهء مصطفى برافرازند . آن شب فرشتگان با جبرئيل به همهء خانه‌هاى مؤمنان در آيند ، هرجا مى و مىخواره‌اى باشد ، يا عاق پدر و مادر ! يا كسى كه نماز نكند ، يا در آن خانه سگى باشد ، يا دو مسلمان كه با يكدگر به هجرت باشند و باهم سخن نگويند ! فرشتگان در آن خانه‌ها وارد نشوند و اهل آن از خيرات و بركات آن شب محروم باشند ! و هرگاه مؤمنى را در آن خانه‌ها در نماز بينند ، بر او سلام كنند و اگر مؤمن در خواب بود ، در او به رحمت نگرند . در آن شب جبرئيل چندان رحمت بر مؤمنان پخش كند كه زيادت آيد و چون زياد آيد پرسد خداوندا :

--> ( 1 ) - مفسران نوشته‌اند : شب قدر يعنى شبى كه مقدّرات بندگان و هر چيزى از خير و بركت تا آخر آن سال معين مىشود ! و بعضى مفسران شب قدر را شب 15 شعبان و شب بزرگى و شرف و عظمت دانند كه خداوند عمل گذشتهء صالحان را با خير و بركت قدردانى مىكند و تقريبا همهء اهل دانش ، شب قدر را يكى از شبهاى 21 و يا 23 يا 27 يا 29 ماه رمضان مىدانند .